Ai cũng biết, đọc sách là một hoạt động vô cùng hữu ích cho bé. Ba mẹ chăm đọc sách cho bé nghe, bé sẽ có vốn từ giàu có, sinh động hơn, có trí tưởng tượng phong phú hơn, khả năng cảm nhận và khả năng diễn đạt tốt hơn và « biết » nhiều hơn.

Mình là một con mọt sách, hồi trước đọc rất nhiều (giờ ít hơn rất nhiều vì chả có thời gian). Một trong những điều kì diệu nhất của nước Pháp, đối với mình, đó là thư viện. Thành phố nào cũng có ít nhất một thư viện. Trên là trời, dưới là sách, là CD, là DVD. Ngoài ra cửa hàng sách, chợ sách cũ cũng có khắp nơi, chỉ sợ không có sức đọc. Khi chuyển đến G, ngoại ô Paris, bọn mình may mắn tìm được một ngôi nhà ở ngay gần 2 thư viện thành phố, không phải 1, mà là 2 thư viện to đùng. Từ nhà ra thư viện mất chỉ có vài phút đi bộ, và nhà mình giờ không còn xa lạ gì nữa với các bạn thủ thư ở đây.

Bé nhà mình từ nhỏ được mẹ đưa đi thư viện. Tuy nhiên, trái với mong đợi của mẹ, bé lúc đầu không thích sách cho lắm. Đến thư viện thì chạy hết góc nọ đến góc kia, mặc mẹ năn nỉ ngồi để mẹ đọc sách cho nghe. Bé nhà mình phát triển vận động trước mà, nên cái gì cần sự tập trung bé rất là … kém. Nhiều khi mẹ rất xấu hổ với các cô thư viện, vì bé cứ leo trèo nhảy nhót suốt, trong khi nhiều bé khác cùng tuổi đã biết ngồi yên nghe đọc sách. Thậm chí bé còn được các cô trêu là « vận động viên điền kinh », vì đọc sách thì ít, mà chạy đi chạy lại thì nhiều. Đọc xong 1 quyển mất 5’ thì bé phải mất 10’ vận động để thư dãn đầu óc, hic. May cái là các cô ở đây siêu đáng yêu, các cô không khó chịu hay chê trách gì bé cả.

Vì mẹ cố gắng luyện nên bạn ấy mới chỉ bắt đầu quan tâm đến sách từ khoảng gần 1 năm nay (giờ bé 3 tuổi). Từ khoảng vài tháng gần đây thì bạn ấy thực sự thích sách, và có thói quen trước khi đi ngủ là đọc sách, nhiều khi không chỉ 1 quyển, mà 2, 3, 4, 5 quyển, hết quyển này thì lại chạy đi lấy quyển khác, làm mẹ hết cả hơi.

Để bé thích sách, ba mẹ có thể làm những việc sau:

· Đưa bé đi thư viện thường xuyên (bé nhà mình tuần khoảng 2 lần đi thư viện, từ 1-2 tiếng). Ở thư viện gần nhà mình có góc đọc sách dành cho trẻ rất thoải mái và đáng yêu. Có lần thì mình đọc cho bé thì bé khác ghé lại nghe, có lần mẹ bạn khác đọc thì bé nhà mình ghé vào nghe, không khí rất vui vẻ, dễ chịu.

· Cho bé tự chọn sách bé muốn đọc, như thế mẹ cũng biết gu sách của con

· Tạo cho bé thói quen đọc sách trước khi đi ngủ: không khí yên tĩnh, câu chuyện đáng yêu sẽ giúp bé ngủ ngon hơn

· Làm cho con một góc đọc sách, có thể mua cho con một chiếc ghế mềm và một giá sách nhỏ để vào một góc nhà phù hợp.

· Khi ba mẹ đọc sách cho bé, tùy theo sách mà chọn cách đọc, những quyển sách hài hước, nên cường điệu hóa ngữ điệu lên một chút, kiểu như đóng kịch, cho bé thấy sách hấp dẫn hơn, còn những quyển không khí nhẹ nhàng, đầm ấm thì giọng cũng nhẹ nhàng hơn (có thể các mẹ thấy lố bịch nhưng mình chả ngại đâu, ra ngoài thư viện mình cũng đọc cho con như thế).

· Lập nhóm đọc sách cùng con: nếu như con không có điều kiện đi thư viện thì có thể lập nhóm đọc sách, các mẹ chọn sách và đọc cho các con nghe, minh hoa sinh động một chút cho các bé hào hứng

Nhân tiện đây mình giới thiệu một hoạt động mình rất yêu thích ở thư viện bên Pháp, đó là chương trình đọc sách cho các bé (từ nhỏ cho đến khoảng 5 tuổi) do các cô ở thư viện làm (“Les racontines”).

(photo: chương trình Les Racontines, thư viện François Rabelais, tp Gennevilliers, ảnh được phép của các cô)

Thường thì có hai cô, đọc vài quyển sách theo chủ đề. Các cô đọc sách sẽ có âm nhạc, nhạc cụ để hỗ trợ. Thường thì đọc xong một truyện thì sẽ cùng nghe một bài hát, các cô sẽ có các hành động, cử chỉ minh họa truyện hoặc bài hát. Bé nào thích thì sẽ vừa nghe vừa bắt chước. Thực ra làm chương trình này rất dễ, chỉ cần có giọng hay hay, có khả năng cảm thụ âm nhạc và yêu trẻ con là làm được. Mình và bé nhà mình rất thích đi xem, hầu như chả bỏ buổi nào cả.

· Mượn sách phù hợp với lứa tuổi của bé: Mình nghĩ tầm 3,4 tuổi thì nên cho bé đọc sách thật đơn giản, hình minh họa nhiều, nội dung ngắn gọn thôi. Sách bé nhà mình nội dung kiểu như thế này: bạn sâu ăn thật nhiều thứ (1 quả táo, 2 quả lê, ….10 cái lá) và biến thành bướm, thế là hết truyện, nhưng hình minh hoa rất đáng yêu và dạy trẻ tập đếm luôn, hoặc bạn vịt có đôi bốt đỏ bạn ấy rất thích (ăn cũng đi bốt, ngủ cũng đi bốt, chơi gì cũng đi bốt etc) nhưng một bạn khác thích thế là bạn ấy cho mượn .. 1 cái, mỗi người đi một cái. Mình rất thích sách dành cho trẻ em bên này, dự kiến sau này rảnh rỗi mình sẽ tập viết sách và minh họa sách cho các bé. Khi bé lớn hơn chút, chừng 5,6 tuổi hãy cho bé đọc sách có cốt truyện hẳn hoi như công chúa, hoàng tử, truyện cổ tích. Đối với các bé lớn lớn biết đọc tốt rồi, mình nghĩ nên hạn chế truyện tranh, bố mẹ nên chọn sách có nội dung phù hợp, cách hành văn đẹp đẽ để bé trau luyện vốn từ ngữ, khả năng diễn đạt. Truyện tranh chỉ để giải trí, không nên lạm dụng (mình nói thế cho dù mình đến giờ vẫn mê đọc truyện tranh nhé).

Sách bé nhà mình đọc đây

Ngoài ra,

Khi đọc sách cho bé, mẹ nên làm những việc sau để giúp bé hiểu câu chuyện dễ hơn, đồng thời rèn luyện trí nhớ của bé:

· Trước khi đọc sách, hãy cùng bé bàn luận về tên quyển sách: “Truyện này kể về ai con nhỉ?”, “ Truyện này có giống truyện abc (bé đã đọc) không hả con?” đại loại thế, để khơi gợi sự tò mò và tưởng tượng của bé.

· Sau khi đọc, bàn nội dung chuyện, mẹ có thể hỏi bé các câu hỏi về nội dung vừa đọc, thông điệp truyền tải để giúp bé hiểu rõ hơn. Nếu bé hào hứng, có thể khuyến khích bé tưởng tượng tiếp nội dung câu chuyện, như “Thế con nghĩ bạn gấu sau đó sẽ đi đâu?”, “Thế con nghĩ sau khi biến thành bướm thì bạn bướm đó sẽ làm gì?” etc.

· Khi đọc sách, chú ý đến những từ ngữ, chi tiết liên quan đến cảm xúc, ví dụ như trong truyện có bạn gấu buồn, thì mẹ có thể hỏi con là “bạn ấy buồn thì mình làm gì nhỉ, ôm bạn ấy một cái nhé?”. Điều này quan trọng với các bé còn nhỏ tuổi vì các bé đang ở tuổi học hiểu cảm xúc và chế ngự cảm xúc của bản thân.

· Giúp con liên hệ từ sách đến cuộc sống hàng ngày, ví dụ như truyện về đánh răng thì hỏi xem con có đánh răng giống bạn trong truyện ko.

· Chơi trò kiểm tra trí nhớ với con: hai mẹ con có thể thay phiên nhau liệt kê trình tự của câu chuyện xem ai nhớ tốt hơn.

· Sau đó, thỉnh thoảng ba mẹ nên hỏi con ngẫu nhiên về một chi tiết trong câu chuyện xem con có nhớ không. Điều này giúp con luyện trí nhớ hình ảnh (eidetic memory).

Về nguồn sách thì ngoài sách thư viện, sách ba mẹ tự mua cũng có một số nguồn sách free trên mạng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, mẹ thiếu sách hoặc muốn đọc sách tiếng nước ngoài cho con thì có thể down về và in ra.